Module, gói & môi trường ảo

Mỗi tệp .py là một module. Bạn import module để dùng lại code - kể cả kho thư viện chuẩn đồ sộ đi kèm Python:

import math
import json

print(math.sqrt(16))           # ham tu module math
print(json.dumps({"a": 1}))    # doi dict -> chuoi JSON

4.0
{"a": 1}

• ▸import math → dùng math.sqrt(...); from math import sqrt → dùng sqrt(...).
• ▸import math as m đặt bí danh; tránh from x import * (kéo hết tên).
• ▸Thư viện chuẩn: math, random, json, datetime, os, pathlib… - có sẵn ngay khi cài Python (“batteries included”).

Khi chạy trực tiếp một tệp, Python đặt __name__ = "__main__"; khi tệp bị import, __name__ là tên module. Dùng điều này để code “điểm khởi động” chỉ chạy khi gọi trực tiếp - đúng mẫu bạn sẽ dùng cho 3 app dòng lệnh cuối khoá:

def chao():
    print("Xin chao tu module")

print("__name__ =", __name__)
if __name__ == "__main__":
    print("Chay truc tiep!")
    chao()

__name__ = __main__
Chay truc tiep!
Xin chao tu module

import mymod
print("Da import xong")

__name__ = mymod
Da import xong

• ▸Chạy trực tiếp → __name__ == "__main__"; bị import → __name__ == tên module.
• ▸Đặt phần chạy thử / điểm khởi động trong if __name__ == "__main__":.
• ▸Nhờ vậy import module KHÔNG vô tình chạy phần thử nghiệm của nó.

Ngoài thư viện chuẩn, có PyPI - kho hàng trăm nghìn thư viện. Công cụ cổ điển để cài là pip. Nhưng cài thẳng vào Python toàn máy sinh vấn đề: hai dự án cần hai phiên bản khác nhau sẽ đụng nhau.

• ▸PyPI: kho thư viện bên thứ ba; pip install <tên> để cài.
• ▸Cài toàn máy = một “site-packages” dùng chung cho mọi dự án.
• ▸Hai dự án cần phiên bản khác nhau → chỉ giữ được một → xung đột.

Giải pháp: mỗi dự án một môi trường ảo (virtual environment, thư mục .venv) - như một “Python tí hon” riêng với thư viện của riêng dự án. Đổi chế độ để thấy khác biệt:

uv (viết bằng Rust) lo trọn vòng đời và nhanh hơn pip/venv nhiều lần - cũng chính là công cụ cài đặt Python mà khoá này giới thiệu (đọc & cài uv). Nó tự tạo .venv cho dự án và khoá phiên bản trong pyproject.toml:

uv python install 3.13     # cai Python 3.13 (uv tu quan ly)
uv init myapp              # tao du an: pyproject.toml + main.py
cd myapp
uv add requests            # them thu vien -> tu tao .venv, ghi pyproject
uv run main.py             # chay trong moi truong cua du an

• ▸uv lo cả Python, môi trường ảo, thư viện và chạy - một công cụ.
• ▸uv tự tạo .venv riêng cho dự án; pyproject.toml khoá phiên bản (tái lập được).
• ▸Cả khoá này (và khoá nâng cao) sẽ dùng uv để cài pytest, requests…