Kiểu int, float, bool & str

Ở C, một int có số bit cố định nên vượt khoảng là tràn số. Python thì khác: int có độ chính xác tuỳ ý - số lớn tới đâu Python tự cấp thêm bộ nhớ tới đó:

print(2 ** 100)

1267650600228229401496703205376

float lưu số thực bằng nhị phân hữu hạn bit (chuẩn IEEE 754), nên nhiều số thập phân chỉ gần đúng. Đây là bẫy kinh điển:

print(0.1 + 0.2)
print(0.1 + 0.2 == 0.3)

0.30000000000000004
False

Hệ quả nguy hiểm nhất của float gần đúng là khi xử lý tiền. Thử cộng 0.10 nhiều lần bằng float - nó trông đúng nhưng không đúng:

Python có sẵn module decimal cho số thập phân chính xác - rất hợp cho tiền:

from decimal import Decimal

s = Decimal("0")
for _ in range(10):
    s += Decimal("0.10")
print(s)                 # 1.00  (dung tuyet doi)
print(s == Decimal("1.00"))   # True

1.00
True

• ▸float là GẦN đúng - ĐỪNG so hai float bằng ==; hãy kiểm “gần bằng”: abs(a - b) < 1e-9.
• ▸ĐỪNG lưu tiền bằng float - sai số làm tròn, so sánh == thất bại.
• ▸Cách 1: dùng int theo đơn vị nhỏ nhất (so_xu = int), chỉ /100 khi hiển thị.
• ▸Cách 2: module decimal (Decimal) - chính xác & kiểm soát làm tròn, hợp tài chính.
• ▸Chuyển đổi tiền tệ: nhân tỉ giá rồi làm tròn MỘT lần, nhất quán; nhiều giao dịch → sai số tích luỹ thành tiền thật.

bool là một loại con của int: True là 1, False là 0. Vì vậy bạn có thể… cộng chúng:

print(True + True)
print(True == 1)

2
True

Mẹo: đếm số phần tử thoả điều kiện = cộng dồn các True (mỗi cái là 1). Dù vậy, khi cần đúng/sai hãy viết True/False cho rõ nghĩa.

str (chuỗi ký tự) là dãy ký tự Unicode và immutable (không sửa từng ký tự). Cách định dạng gọn nhất là f-string; ngoài ra có nhiều phương thức tiện lợi:

s = "Python"
print(s.upper(), len(s))            # PYTHON 6
ten = "Lan"
print(f"Xin chao, {ten}! 2+3={2+3}")
print("a,b,c".split(","))           # tach theo dau phay
print("  hi  ".strip())             # bo khoang trang hai dau
print(len("Tiếng Việt"))            # dem KY TU (Unicode)

PYTHON 6
Xin chao, Lan! 2+3=5
['a', 'b', 'c']
hi
10

• ▸f-string: f"... {bieu_thuc} ..." - nhúng biến/biểu thức vào str.
• ▸Immutable: s.upper(), s.replace(...) tạo str MỚI, không sửa s.
• ▸len đếm theo ký tự Unicode; + để nối, * để lặp ("ha" * 3).

Lấy một ký tự bằng s[i] (chỉ số từ 0), hoặc đếm từ cuối bằng chỉ số âm (−1 là ký tự cuối). Lấy một đoạn bằng s[start:stop]. Kéo thử start/stop:

• ▸s[i]: ký tự thứ i (từ 0). s[-1] là ký tự cuối.
• ▸s[start:stop]: từ start tới stop − 1 (KHÔNG gồm stop).
• ▸Để trống = None: s[:4] (đầu→4), s[2:] (2→cuối), s[:] (cả str).

str có sẵn nhiều phương thức hữu ích. Nhớ: str immutable nên mọi phương thức trả về str MỚI (không sửa str gốc):

s = "  ha noi  "
print(s.strip().title())             # "Ha Noi"  (noi chuoi nhieu method)
print("a,b,c".split(","))            # ['a', 'b', 'c']
print("-".join(["2024", "06", "07"])) # "2024-06-07"
print("Python".replace("P", "J"))    # "Jython"

Ha Noi
['a', 'b', 'c']
2024-06-07
Jython

f-string còn có “format spec” sau dấu : để canh lề/làm tròn:

print(f"{3.14159:.2f}")     # 3.14      (2 chu so thap phan)
print(f"{42:>5}|{7:03d}")   #    42|007  (canh phai / dem 0)
print(f"{1234567:,}")       # 1,234,567 (dau phay ngan cach nghin)

3.14
   42|007
1,234,567

• ▸Hay dùng: .strip() .lower()/.upper()/.title() .split()/.join() .replace() .startswith().
• ▸str immutable → method trả str MỚI; muốn dùng phải gán lại (s = s.strip()).
• ▸f-string format: {x:.2f} làm tròn, {x:>10} canh phải, {n:03d} đệm 0, {n:,} dấu phẩy nghìn.