Hàm & phạm vi trong Python

Hàm gom một việc lặp lại thành một khối có tên, nhận tham số và return kết quả. Định nghĩa bằng def:

def chao(ten):
    return f"Xin chao, {ten}!"

def cong(a, b):
    return a + b

print(chao("Lan"))
print(cong(3, 5))

Xin chao, Lan!
8

• ▸def ten(tham_số): rồi thân hàm thụt vào; return trả giá trị.
• ▸Không viết return → hàm trả về None.
• ▸Gọi hàm: ten(đối_số). Đối số khớp tham số theo vị trí (hoặc theo tên).

Tham số có thể có giá trị mặc định; *args gom các đối số vị trí dư thành tuple; **kwargs gom các đối số từ khoá dư thành dict:

def f(a, b=2, *args, **kwargs):
    print(a, b, args, kwargs)

f(1)                 # b dung mac dinh
f(1, 3, 4, 5, x=9)   # b=3; args=(4,5); kwargs={'x':9}

1 2 () {}
1 3 (4, 5) {'x': 9}

• ▸Mặc định: def f(b=2) - dùng khi không truyền b.
• ▸*args: gom đối số VỊ TRÍ dư → tuple; **kwargs: gom đối số TỪ KHOÁ dư → dict.
• ▸Gọi theo tên (keyword) cho rõ: ve(rong=5, cao=3) - khỏi nhớ thứ tự.

Khi gặp một tên, Python tìm theo thứ tự LEGB: Local (trong hàm) → Enclosing (hàm bao ngoài) → Global (module) → Built-in. Bấm thử từng tên để xem Python tìm ở đâu:

Giá trị mặc định được tạo MỘT LẦN lúc định nghĩa hàm, rồi dùng chung cho mọi lần gọi. Nếu mặc định là list (mutable), nó sẽ “nhớ” dữ liệu cũ:

def them(x, gio=[]):     # BAY: list mac dinh dung chung
    gio.append(x)
    return gio

print(them(1))   # [1]
print(them(2))   # [1, 2]  <- van con 1!

[1]
[1, 2]

def them(x, gio=None):
    if gio is None:      # tao list MOI moi lan goi
        gio = []
    gio.append(x)
    return gio

print(them(1))   # [1]
print(them(2))   # [2]

[1]
[2]

• ▸ĐỪNG dùng list/dict/set làm giá trị mặc định.
• ▸Dùng None làm mặc định, rồi tạo object mới bên trong hàm.
• ▸Object immutable (int, str, None) làm mặc định thì an toàn.

Như bài “mọi thứ là object”: hàm cũng là object. Bạn gán nó cho biến, bỏ vào list, hay truyền làm đối số cho hàm khác:

def binh_phuong(n):
    return n * n

def ap_dung(ham, gt):    # nhan MOT HAM lam doi so
    return ham(gt)

print(ap_dung(binh_phuong, 5))   # truyen ham binh_phuong

25

Vì hàm truyền được, Python có sẵn hàm bậc cao (higher-order) nhận hàm làm đối số: map (biến đổi từng phần tử), filter (lọc), và reduce (gộp dần về một giá trị). Kèm lambda (hàm ẩn danh một dòng) rất gọn:

from functools import reduce

so = [1, 2, 3, 4, 5]

binh_phuong = list(map(lambda n: n * n, so))          # [1, 4, 9, 16, 25]
chan        = list(filter(lambda n: n % 2 == 0, so))  # [2, 4]
tong        = reduce(lambda a, b: a + b, so)          # 15

print(binh_phuong)
print(chan)
print(tong)

[1, 4, 9, 16, 25]
[2, 4]
15