Đọc khai báo C phức tạp

Bạn đã nắm con trỏ (Bài 1) và truyền địa chỉ vào hàm (Bài 2). Nhưng mở một header thư viện thật, bạn sẽ gặp những dòng như thế này:

int (*f[10])(void);

f là gì - mảng? con trỏ? hàm? Khai báo C rối vì Ritchie chọn nguyên tắc "khai báo giống cách dùng" (declaration mimics use): khai báo int *p nghĩa là "khi bạn viết *p, bạn nhận một int". Đẹp với khai báo ngắn - và thành câu đố khi mảng, hàm, con trỏ lồng vào nhau.

Toàn bộ bí quyết nằm trong ba ý:

• ▸BẮT ĐẦU ở tên biến, không phải ở kiểu bên trái.
• ▸Đi sang PHẢI trước: gặp [n] đọc "mảng n phần tử", gặp (…) đọc "hàm trả về" - vì [] và () bám chặt hơn *.
• ▸Hết bên phải mới quay sang TRÁI: mỗi dấu * đọc "con trỏ, trỏ tới". Gặp ngoặc nhóm: xong trong ngoặc rồi mới ra ngoài.

Luyện ngay - chọn khai báo (hoặc tự gõ), đoán trước rồi bấm Tiếp → xem từng bước:

Hai cặp này là nguồn bug kinh điển. Khác nhau đúng một cặp ngoặc - vì ngoặc đổi thứ tự đọc:

Đừng tin suông - bắt trình biên dịch làm chứng bằng sizeof:

#include <stdio.h>

int main(void) {
    int *a[10];          /* mang 10 con tro toi int        */
    int (*p)[10];        /* con tro toi mang 10 int        */

    printf("sizeof(a) = %zu\n", sizeof(a));
    printf("sizeof(*p) = %zu\n", sizeof(*p));
    return 0;
}

sizeof(a) = 80
sizeof(*p) = 40

• ▸a là 10 con trỏ → 10 × 8 byte = 80. Còn *p là mảng 10 int → 10 × 4 byte = 40.
• ▸Một cặp ngoặc đổi hẳn bản chất của biến - và sizeof phơi ra điều đó.
• ▸Khi nghi ngờ một khai báo: đọc bằng quy tắc, rồi kiểm bằng sizeof hoặc công cụ.

Hàm sắp xếp qsort trong thư viện chuẩn nhận một tham số mà giờ bạn đọc được: int (*cmp)(const void *, const void *) - cmp là con trỏ, trỏ tới hàm nhận hai con trỏ và trả về int. Tức là: bạn đưa cho qsort một hàm so sánh do bạn viết:

#include <stdio.h>
#include <stdlib.h>

int tang_dan(const void *a, const void *b) {
    return *(const int *)a - *(const int *)b;
}

int main(void) {
    int diem[5] = { 7, 2, 9, 4, 6 };

    qsort(diem, 5, sizeof(int), tang_dan);

    for (int i = 0; i < 5; i++) printf("%d ", diem[i]);
    printf("\n");
    return 0;
}

2 4 6 7 9 

Kỹ năng đọc dùng khi gặp code của người khác. Còn trong code của bạn, hãy đặt tên cho kiểu phức tạp bằng typedef - khai báo rối biến mất:

/* truoc: cau do */
int (*handlers[10])(void);

/* sau: dat ten kieu, roi dung ten do */
typedef int (*Handler)(void);   /* Handler = con tro ham (void) -> int */
Handler handlers[10];           /* mang 10 Handler - doc mot phat ra ngay */

• ▸typedef đặt TÊN cho một kiểu - định nghĩa câu đố một lần, dùng tên mãi mãi.
• ▸Quy ước hay gặp: typedef cho kiểu con trỏ hàm và struct dùng nhiều nơi.
• ▸Kiểm tra chéo: công cụ Bước 2 và cdecl.org - đọc xong tự kiểm, không đoán mò.