Con trỏ & địa chỉ

Bộ nhớ (RAM) là một dãy ô, mỗi ô có một địa chỉ (như số nhà). Khi bạn viết int x = 5;, máy dành một ô ở một địa chỉ nào đó và đặt 5 vào. Toán tử & (address-of) cho ta địa chỉ ấy:

• ▸Mỗi biến có HAI thứ: một giá trị, và một địa chỉ nơi nó được lưu.
• ▸&x đọc là “địa chỉ của x” - một con số (thường in dạng hex 0x…).
• ▸Địa chỉ thực đổi mỗi lần chạy; điều quan trọng là KHÁI NIỆM, không phải con số cụ thể.

Con trỏ là biến lưu địa chỉ của biến khác. int *px = &x; tạo con trỏ px và cho nó giữ địa chỉ của x - ta nói “px trỏ tới x”. Bấm Bước tiếp để xem từng câu lệnh tác động lên bộ nhớ; để ý mũi tên px → x:

• ▸Khai báo: kiểu *tên; vd int *px; (px trỏ tới một int).
• ▸px = &x; cho px giữ địa chỉ của x → mũi tên px trỏ sang x.
• ▸Giá trị của con trỏ chính là một địa chỉ (xem cột Giá trị: 0x100).

Có địa chỉ rồi, dùng *px (dereference) để đi tới ô đó và làm việc với giá trị. Đây mới là chỗ con trỏ phát huy tác dụng: *px = 99; ghi trực tiếp vào x dù ta không hề nhắc tên x:

#include <stdio.h>

int main() {
    int x = 5;
    int *px = &x;       // px tro toi x

    printf("%d\n", *px);  // doc qua con tro -> 5
    *px = 99;             // ghi qua con tro -> doi x
    printf("%d\n", x);    // x da thanh 99!
    return 0;
}

5
99

• ▸*px ở VẾ PHẢI: đọc giá trị tại ô px trỏ tới.
• ▸*px ở VẾ TRÁI: ghi giá trị vào ô px trỏ tới.
• ▸*(&x) chính là x - & và * là hai phép ngược nhau.

Một con trỏ phải trỏ tới đâu đó hợp lệ trước khi dereference. Hai tình huống nguy hiểm: con trỏ NULL (cố ý “rỗng”) và con trỏ chưa khởi tạo (chứa địa chỉ rác):

#include <stdio.h>

int main() {
    int *p = NULL;          // ro rang: chua tro vao dau
    if (p == NULL) {
        printf("p chua tro vao dau\n");
    }
    // *p = 5;  <- neu bo dau // se SAP (segfault)

    int *q;                 // con tro HOANG: dia chi rac
    // *q = 7;  <- ghi vao vung nho bat ky -> nguy hiem
    return 0;
}

p chua tro vao dau

Người mới học con trỏ hay lẫn lộn ba thứ sau - phân biệt rõ là qua được nửa chặng đường:

• ▸px ≠ *px: px là ĐỊA CHỈ (số nhà); *px là GIÁ TRỊ trong căn nhà đó.
• ▸& (lấy địa chỉ) ngược với * (truy cập giá trị) - đừng dùng nhầm.
• ▸int *px, y; → px là con trỏ, y CHỈ là int (dấu * gắn với px thôi).
• ▸Gán px = x (thiếu &) là sai kiểu: px cần một địa chỉ, không phải giá trị.