Cài đặt môi trường

Để học C trên máy cá nhân, mèo con cần ba món: compiler để dịch file .c, editor để viết code, và terminal để gõ lệnh biên dịch/chạy chương trình.

• ▸Compiler: GCC hoặc Clang là lựa chọn chính của khoá; MSVC dùng được nhưng cú pháp lệnh khác.
• ▸Editor: VS Code đủ nhẹ, miễn phí, có terminal tích hợp và extension C/C++ để debug.
• ▸Terminal: nơi mèo con chạy `cc`, `gcc`, `clang`, xem cảnh báo và chạy file đã biên dịch.

macOS có sẵn đường cài chính thức cho bộ công cụ dòng lệnh của Apple. Sau khi cài, lệnh cc thường trỏ tới Apple Clang.

xcode-select --install
cc --version
clang --version

Sau đó cài Visual Studio Code từ trang chính thức, mở Extensions và cài extension C/C++ của Microsoft. Trong VS Code, mở thư mục học C rồi dùng terminal tích hợp để chạy lệnh biên dịch.

Trên Windows, khoá khuyên dùng MSYS2 UCRT64 nếu mèo con muốn dùng GCC trực tiếp trong Windows. Cài MSYS2 từ trang chính thức, mở terminal UCRT64, rồi cài toolchain.

pacman -Syu
pacman -S --needed base-devel mingw-w64-ucrt-x86_64-toolchain
gcc --version

Cách khác là dùng WSL Ubuntu. Khi đó mèo con cài compiler như Ubuntu, rồi mở thư mục WSL bằng extension WSL của VS Code.

wsl --install
sudo apt update
sudo apt install build-essential gdb
gcc --version

Trên Ubuntu/Debian, gói build-essential cài GCC, thư viện nền và các công cụ biên dịch cơ bản. Gói gdb dùng để debug.

sudo apt update
sudo apt install build-essential gdb
gcc --version
gdb --version

VS Code có thể cài từ trang chính thức của Microsoft hoặc package manager mà hệ điều hành của mèo con đang dùng. Sau khi cài, mở VS Code, cài extension C/C++ của Microsoft và mở terminal tích hợp.

Sau khi có compiler, hãy cài VS Code để viết code và chạy lệnh trong cùng một cửa sổ. Đây là editor chính mà khoá học dùng khi cần minh hoạ debug.

• ▸macOS: tải file .dmg từ code.visualstudio.com, kéo Visual Studio Code vào Applications; nếu dùng Homebrew thì có thể cài bằng `brew install --cask visual-studio-code`.
• ▸Windows: tải User Setup từ code.visualstudio.com, hoặc cài bằng `winget install --id Microsoft.VisualStudioCode -e`; mở lại terminal sau khi cài để dùng lệnh `code .`.
• ▸Ubuntu/Debian: tải file .deb từ code.visualstudio.com rồi cài bằng `sudo apt install ./<file>.deb`.

code --install-extension ms-vscode.cpptools
mkdir c-basic
cd c-basic
code .

Trong VS Code, mở Terminal -> New Terminal. Terminal này phải nhìn thấy compiler giống terminal ngoài hệ điều hành. Kiểm tra ngay bằng một trong các lệnh sau:

cc --version
gcc --version
clang --version

Từ bài sau, khi cần biên dịch một file C đơn giản, mèo con sẽ dùng bộ cờ mặc định của khoá học như sau:

cc -std=c17 -Wall -Wextra -Wpedantic -g hello.c -o hello

# -std=c17   : dùng chuẩn C17
# -Wall      : bật nhiều cảnh báo quan trọng
# -Wextra    : bật thêm cảnh báo hữu ích
# -Wpedantic : nhắc khi code lệch khỏi chuẩn C
# -g         : thêm thông tin debug cho debugger

• ▸C17 là chuẩn mặc định của khoá học, đủ ổn định cho người mới và được compiler phổ biến hỗ trợ tốt.
• ▸Cảnh báo không phải lỗi cú pháp, nhưng thường chỉ ra code đáng nghi. Hãy sửa để biên dịch sạch.
• ▸Cờ `-g` không làm code đúng hơn, nhưng giúp debugger biết từng dòng code và tên biến.