I - Interface Segregation

Interface Segregation Principle (ISP): đừng ép một lớp phụ thuộc vào những method nó không dùng. Thà nhiều interface nhỏ, chuyên biệt, còn hơn một interface to ôm đồm. Xem một interface "béo":

interface Worker {
  work(): void;
  eat(): void;
  sleep(): void;
}

class Person implements Worker {
  work()  {}
  eat()   {}
  sleep() {}
}

class Robot implements Worker {
  work()  {}
  // Robot khong an, khong ngu - nhung van bi ep implement:
  eat()   { throw new Error("Robot khong an!"); } // hoac de trong (no-op)
  sleep() { throw new Error("Robot khong ngu!"); }
}

• ▸Robot buộc implement eat()/sleep() dù không bao giờ dùng.
• ▸Để trống (no-op) = nói dối kiểu; ném lỗi = bom nổ chậm lúc chạy.
• ▸Người gọi tin "mọi Worker đều eat()" và có thể gọi nhầm.

Chẻ interface béo thành các interface nhỏ; mỗi lớp implement đúng cái nó cần:

interface Workable { work(): void; }
interface Eatable  { eat(): void; }
interface Sleepable { sleep(): void; }

class Person implements Workable, Eatable, Sleepable {
  work()  {}
  eat()   {}
  sleep() {}
}

class Robot implements Workable {   // chi nhung gi Robot thuc su lam
  work() {}
}

• ▸Robot chỉ implement Workable - không còn method thừa.
• ▸Person ghép nhiều interface khi nó thực sự có các khả năng đó.
• ▸Hợp đồng giờ phản ánh ĐÚNG khả năng - không lừa người gọi.

Lợi ích lớn nhất: hàm/lớp chỉ khai báo phụ thuộc tối thiểu, nhờ vậy linh hoạt và dễ test:

// Ca lam chi can Workable - nhan duoc ca Person lan Robot
function vanHanhCa(workers: Workable[]) {
  workers.forEach((w) => w.work());
}

// Khi can nhieu kha nang, ghep kieu lai:
function nghiTrua(x: Eatable & Sleepable) {
  x.eat();
  x.sleep();
}

• ▸Client phụ thuộc interface nhỏ → ít lý do phải đổi theo, ít coupling.
• ▸Mock trong test chỉ cần implement đúng method cần → test gọn.
• ▸TypeScript cho ghép kiểu (A & B) khi cần nhiều khả năng cùng lúc.

• ▸Dấu hiệu vi phạm: lớp implement method rỗng hoặc "throw not supported".
• ▸ISP và LSP đi cùng: interface vừa khít giúp lớp con luôn giữ trọn hợp đồng.
• ▸Đừng chẻ vụn vô nghĩa - gom các method THƯỜNG ĐI CÙNG NHAU vào một interface gắn kết.