Process, môi trường & công cụ CLI

can-cuoc.js - chạy trong /tmp/vi-du; PID và đường dẫn trên máy mèo con sẽ khác

// Tấm căn cước của tiến trình đang chạy
console.log("pid :", process.pid);
console.log("cwd :", process.cwd());
console.log("argv:", process.argv);

$ node can-cuoc.js xin-chao 42
pid : 12109
cwd : /tmp/vi-du
argv: [ '/opt/node22/bin/node', '/tmp/vi-du/can-cuoc.js', 'xin-chao', '42' ]

server.js - chạy trần thì in cổng dự phòng 8080 (đã thử); cờ --env-file có sẵn từ Node 20.6, bài này chạy trên v22

// Đọc cấu hình từ biến môi trường, kèm giá trị dự phòng (fallback)
const port = Number(process.env.PORT ?? 8080);
console.log(`Server sẽ nghe ở cổng ${port}`);

$ PORT=3000 node server.js
Server sẽ nghe ở cổng 3000

$ node --env-file=.env server.js   # tệp .env chứa dòng: PORT=3000
Server sẽ nghe ở cổng 3000

bao-cao.js - 2> chỉ chuyển hướng stderr; hai luồng tách nhau thật sự

console.log("kết quả: 42 tệp đã xử lý"); // → stdout (luồng KẾT QUẢ)
console.error("cảnh báo: 1 tệp bị hỏng"); // → stderr (luồng BÁO LỖI)

$ node bao-cao.js 2>loi.txt
kết quả: 42 tệp đã xử lý

$ cat loi.txt
cảnh báo: 1 tệp bị hỏng

kiem-tra.js - shell dựa vào exit code để quyết && có chạy vế sau hay không

// Exit code nói lên kết quả: 0 = ổn, khác 0 = có lỗi
const tep = process.argv[2];
if (!tep) {
  console.error("Lỗi: mèo con chưa đưa tên tệp!");
  process.exit(1); // dừng NGAY với mã lỗi 1
}
console.log(`Ổn: sẽ xử lý ${tep}`); // chạy hết tự nhiên → exit code 0

$ node kiem-tra.js diem.csv && echo "OK, bước tiếp theo"
Ổn: sẽ xử lý diem.csv
OK, bước tiếp theo

$ node kiem-tra.js && echo "OK, bước tiếp theo"
Lỗi: mèo con chưa đưa tên tệp!

$ echo $?
1

chao.mjs - chạy node chao.mjs để gõ tay; ở đây pipe sẵn câu trả lời vào stdin nên prompt và lời chào dính một dòng

import readline from "node:readline/promises";

const rl = readline.createInterface({ input: process.stdin, output: process.stdout });
const ten = await rl.question("Tên mèo con là gì? ");
console.log(`Chào ${ten}, học vui nhé!`);
rl.close();

$ echo "Miu" | node chao.mjs
Tên mèo con là gì? Chào Miu, học vui nhé!

don-dep.mjs + hai cửa sổ terminal - PID trên máy mèo con sẽ khác

console.log(`Tiến trình ${process.pid} đang chạy...`);
const congViec = setInterval(() => console.log("vẫn đang làm việc..."), 500);

process.on("SIGTERM", () => {
  console.log("Nhận SIGTERM - dọn dẹp rồi mới thoát:");
  clearInterval(congViec); // dừng việc đang dở
  console.log("  (chỗ này: đóng server, đóng kết nối CSDL...)");
  console.log("Dọn xong, tạm biệt!");
  process.exit(0);
});

$ node don-dep.mjs                 # cửa sổ 1
Tiến trình 17820 đang chạy...
vẫn đang làm việc...
vẫn đang làm việc...
                                   # cửa sổ 2 gõ: kill 17820 (gửi SIGTERM)
Nhận SIGTERM - dọn dẹp rồi mới thoát:
  (chỗ này: đóng server, đóng kết nối CSDL...)
Dọn xong, tạm biệt!

khung graceful shutdown - mẫu rút gọn, không chạy một mình được vì thiếu server & db thật

// "server" từ bài Mạng (node:http), "db" từ bài Cơ sở dữ liệu
process.on("SIGTERM", () => {
  server.close(() => { // 1. ngừng nhận kết nối MỚI, chờ request đang dở xong
    db.close();        // 2. đóng kết nối cơ sở dữ liệu
    process.exit(0);   // 3. dọn xong rồi mới thoát
  });
});

meo-dem.mjs - cờ qua parseArgs, tệp qua positional, mọi lỗi đi ra stderr kèm exit 1

#!/usr/bin/env node
// meo-dem - đếm dòng (mặc định) hoặc đếm từ (--tu) của một tệp văn bản
import { parseArgs } from "node:util";
import { readFile } from "node:fs/promises";

const { values, positionals } = parseArgs({
  options: { tu: { type: "boolean", short: "t" } },
  allowPositionals: true // cho phép đối số vị trí (positional argument)
});

const tep = positionals[0];
if (!tep) {
  console.error("meo-dem: mèo con quên đưa tên tệp rồi!");
  console.error("Cách dùng: meo-dem [--tu | -t] <tệp>");
  process.exit(1);
}

let noiDung;
try {
  noiDung = await readFile(tep, "utf8");
} catch {
  console.error(`meo-dem: không đọc được tệp "${tep}"`);
  process.exit(1);
}

if (values.tu) {
  const soTu = noiDung.split(/\s+/).filter(Boolean).length;
  console.log(`${soTu} từ`);
} else {
  const soDong = noiDung.split("\n").length - (noiDung.endsWith("\n") ? 1 : 0);
  console.log(`${soDong} dòng`);
}

meo-dem trong tay người dùng - kết quả sạch ra stdout, lời than ra stderr (kèm exit code 1)

$ cat tho.txt
Mèo con ham học
ngồi gõ từng dòng code
chờ tia nắng lên

$ node meo-dem.mjs tho.txt
3 dòng

$ node meo-dem.mjs --tu tho.txt
13 từ

$ node meo-dem.mjs
meo-dem: mèo con quên đưa tên tệp rồi!
Cách dùng: meo-dem [--tu | -t] <tệp>

package.json đặt cạnh meo-dem.mjs - npm link còn in vài dòng audit (đã lược); gỡ lệnh bằng npm rm -g meo-dem

{
  "name": "meo-dem",
  "version": "1.0.0",
  "bin": { "meo-dem": "./meo-dem.mjs" }
}

$ chmod +x meo-dem.mjs   # dòng shebang cần tệp có quyền thực thi
$ ./meo-dem.mjs tho.txt  # chạy thẳng, không cần gõ "node"
3 dòng

$ npm link               # cài "meo-dem" thành lệnh toàn cục, trỏ về thư mục này
$ meo-dem --tu tho.txt   # giờ đứng ở thư mục nào gõ cũng được
13 từ