Vòng lặp: for, while, do-while

while (điều_kiện) chạy đi chạy lại khối lệnh chừng nào điều kiện còn đúng - điều kiện vẫn là biểu thức đúng/sai quen thuộc từ bài Rẽ nhánh: if/else & switch. Mỗi vòng: kiểm tra điều kiện → nếu đúng thì chạy thân → quay lại kiểm tra. Phải có gì đó trong thân làm điều kiện tiến tới chỗ dừng, nếu không sẽ lặp vô tận.

#include <stdio.h>

int main() {
    int i = 1;
    while (i <= 5) {
        printf("%d ", i);
        i++;            // khong co dong nay -> lap vo tan
    }
    return 0;
}

1 2 3 4 5

• ▸while kiểm tra điều kiện TRƯỚC mỗi vòng → thân có thể chạy 0 lần.
• ▸Phải cập nhật biến đếm (i++) để điều kiện có ngày thành sai.
• ▸Quên cập nhật ⇒ vòng lặp vô tận (chương trình treo).

Khi biết trước số lần lặp, for gọn hơn: nó gộp ba phần lên một dòng - khởi tạo; điều kiện; bước nhảy. Kéo thử các ô bên dưới để xem vòng chạy ra dãy nào, lặp bao nhiêu lần:

for (int i = 1; i <= 5; i += 1) {
    printf("%d ", i);
}

#include <stdio.h>

int main() {
    for (int i = 1; i <= 5; i++) {
        printf("%d ", i);
    }
    return 0;
}

1 2 3 4 5

do … while chạy thân trước rồi mới kiểm tra điều kiện ở cuối - nên thân luôn chạy ít nhất một lần, kể cả khi điều kiện sai ngay từ đầu:

#include <stdio.h>

int main() {
    int i = 10;
    do {
        printf("%d\n", i);   // chay 1 lan du i da > 5
    } while (i <= 5);
    return 0;
}

10

• ▸do-while kiểm tra điều kiện Ở CUỐI → thân chạy tối thiểu 1 lần.
• ▸Hợp khi cần làm trước rồi mới quyết định lặp lại (nhập lại khi sai, menu).
• ▸Nhớ dấu chấm phẩy sau while (…); ở cuối do-while.

break thoát hẳn khỏi vòng lặp ngay lập tức. continue bỏ qua phần còn lại của vòng hiện tại và nhảy sang vòng kế tiếp:

for (int i = 1; i <= 10; i++) {
    if (i == 6) break;        // tới 6 thì thoát han
    if (i % 2 == 0) continue; // so chan -> bo qua, khong in
    printf("%d ", i);
}

1 3 5

• ▸break: dừng sớm khi đã tìm thấy thứ cần (thoát cả vòng).
• ▸continue: bỏ qua một trường hợp nhưng VẪN chạy bước cập nhật rồi lặp tiếp.
• ▸i = 6 gặp break ⇒ không in 6; các số chẵn 2,4 bị continue bỏ qua.

Hai lỗi vòng lặp phổ biến nhất. Thứ nhất - vòng lặp vô tận do quên cập nhật biến đếm hoặc bước nhảy sai hướng:

int i = 1;
while (i <= 5) {
    printf("%d ", i);
    // QUEN i++  ->  i mai bang 1  ->  in "1 1 1 1 ..." mai mai
}

1 1 1 1 1 …  (treo)