Struct & kiểu tự đặt tên

Mảng (Bài 13) chứa nhiều giá trị - nhưng phải cùng một kiểu. Trong khi một "việc cần làm" của app Todo gồm ba thuộc tính khác kiểu: mã số (int), tên việc (chuỗi), đã xong chưa (bool - Bài 7). Cách xoay xở đầu tiên là ba mảng song song, thẳng hàng theo chỉ số. Chạy thử nhiệm vụ "xoá một việc" trên cả hai cách lưu mà xem:

• ▸Mảng song song HOẠT ĐỘNG - nhưng mọi thao tác phải lặp đúng trên từng mảng, quên một cái là dữ liệu ghép sai.
• ▸Tệ nhất: C không báo lỗi gì - chương trình chạy tiếp với dữ liệu lệch.
• ▸struct chữa tận gốc: gom các thuộc tính thành MỘT bản ghi, đi đâu đi nguyên khối.

Khai báo struct là tự đặt một kiểu mới mô tả bản ghi của bạn; mỗi biến kiểu đó chứa đủ các trường (field), truy cập bằng dấu chấm:

#include <stdio.h>
#include <stdbool.h>

struct Task {
    int  id;
    char ten[32];
    bool xong;
};

int main(void) {
    struct Task t = { .id = 1, .ten = "tuoi cay", .xong = false };
    t.xong = true;
    printf("[%c] #%d %s\n", t.xong ? 'x' : ' ', t.id, t.ten);
    return 0;
}

[x] #1 tuoi cay

• ▸Khai báo struct Task {…}; tạo ra kiểu mới - chưa tốn ô nhớ nào (nhớ Bài 4: đây là khai báo kiểu, biến t mới là định nghĩa).
• ▸Khởi tạo theo tên trường { .id = 1, … } (designated initializer): không sợ đảo thứ tự trường - Modern C khuyên dùng hẳn cách này.
• ▸t.xong ? 'x' : ' ' là toán tử ?: - gọn cho "nếu xong thì x, không thì để trống".

Đưa struct vào hàm là truyền theo giá trị: hàm nhận một bản sao. Sửa bản sao thì bản gốc bình an vô sự - muốn giữ thay đổi, hãy trả struct về và gán lại:

#include <stdio.h>

struct Diem { int x, y; };

void keo_phai_hong(struct Diem d) {
    d.x = d.x + 10;              /* sua BAN SAO - vo ich */
}

struct Diem keo_phai(struct Diem d) {
    d.x = d.x + 10;
    return d;                    /* tra ban da sua ve   */
}

int main(void) {
    struct Diem a = { 3, 4 };
    keo_phai_hong(a);
    printf("sau keo_phai_hong: a.x = %d\n", a.x);
    a = keo_phai(a);
    printf("sau a = keo_phai(a): a.x = %d\n", a.x);
    return 0;
}

sau keo_phai_hong: a.x = 3
sau a = keo_phai(a): a.x = 13

Ghép hai thứ đã học: mảng CÁC struct thay trọn bộ ba mảng song song. Kèm typedef để khỏi lặp chữ struct mỗi lần khai báo:

#include <stdio.h>
#include <stdbool.h>

typedef struct {
    int  id;
    char ten[32];
    bool xong;
} Task;

int main(void) {
    Task ds[3] = {
        { 1, "tuoi cay", true  },
        { 2, "hoc bai",  false },
        { 3, "rua chen", false }
    };
    int chua_xong = 0;
    for (int i = 0; i < 3; i++) {
        printf("[%c] #%d %s\n", ds[i].xong ? 'x' : ' ', ds[i].id, ds[i].ten);
        if (!ds[i].xong) chua_xong++;
    }
    printf("Con %d viec chua xong\n", chua_xong);
    return 0;
}

[x] #1 tuoi cay
[ ] #2 hoc bai
[ ] #3 rua chen
Con 2 viec chua xong

• ▸ds[i].ten - đọc trong ra ngoài: phần tử thứ i của mảng, rồi lấy trường ten của nó.
• ▸typedef struct {…} Task; đặt bí danh: từ đây viết Task thay cho cả cụm - code gọn và dễ đọc hơn hẳn.
• ▸Xoá/thêm/sửa giờ chỉ đụng MỘT mảng - đúng điều công cụ Bước 1 đã chứng minh.

Bạn vừa nhận công cụ đóng gói dữ liệu đầu tiên - đúng thứ mà Modern C dạy ngay từ Level 1, vì gần như mọi chương trình thật đều xoay quanh các bản ghi: học sinh, sản phẩm, giao dịch, việc cần làm…

• ▸Mảng = nhiều phần tử cùng kiểu; struct = một bản ghi nhiều trường khác kiểu; mảng struct = danh sách bản ghi.
• ▸struct gán được nguyên khối (a = b), truyền vào hàm là copy - an toàn, dễ đoán.
• ▸typedef cho kiểu một cái tên đáng đọc - gặp dày đặc trong code C ngoài đời.