Level 4 & sơ đồ bổ trợ

Sau Component, mức zoom cuối là Code: zoom vào MỘT component để thấy nó được hiện thực bằng những lớp (class), interface, hàm nào - thường vẽ bằng sơ đồ lớp UML.

Nhớ lại sơ đồ Component (mức 3) - API của Ngân Hàng Số gồm các component như Transfer Service. Mức Code zoom vào MỘT component đó để thấy nó là vài class (như Transfer Service dưới đây):

// Component "Transfer Service" - ben trong, no la vai class:
interface TransferPolicy {
  check(amount: number, balance: number): boolean;
}

class DailyLimitPolicy implements TransferPolicy { /* ... */ }

class TransferService {
  constructor(private policy: TransferPolicy) {}
  transfer(from: string, to: string, amount: number) { /* ... */ }
}

• ▸Mức Code = các phần tử trong mã nguồn: class, interface, hàm.
• ▸Một component (mức 3) thường gồm vài class ở mức Code (mức 4).
• ▸Đây là mức chi tiết nhất - và cũng đổi nhanh nhất.

• ▸Quá chi tiết: vẽ ra cũng ít người đọc, mà tốn công.
• ▸Lạc hậu tức thì: đổi một class là sơ đồ đã sai.
• ▸Đã có công cụ: IDE/plugin tự sinh sơ đồ UML từ code khi bạn THẬT SỰ cần.

Bốn mức Context/Container/Component/Code trả lời câu "hệ thống này GỒM gì". Nhưng có những câu hỏi khác cần loại sơ đồ khác. C4 gợi ý ba sơ đồ bổ trợ:

System Landscape zoom ra XA hơn cả Context: thay vì một hệ thống ở giữa, nó cho thấy nhiều hệ thống của tổ chức và quan hệ giữa chúng. Hữu ích cho kiến trúc sư doanh nghiệp muốn thấy bức tranh tổng.

Dynamic không nói "gồm gì" mà nói "chạy ra sao": chọn một kịch bản (vd đăng nhập, chuyển khoản) rồi đánh số các bước theo thứ tự dữ liệu chảy qua các phần tử.

• ▸Landscape: nhiều hệ thống, mức cao hơn Context - bản đồ cả vùng thay vì một thành phố.
• ▸Dynamic: dùng chính phần tử của mô hình, thêm số thứ tự bước - kể một câu chuyện.
• ▸Cả hai đều TÙY CHỌN: chỉ vẽ khi có câu hỏi cụ thể cần tới.

Các mức Context/Container/Component cố tình không nói "cái gì chạy ở đâu". Deployment lấp chỗ đó: nó ánh xạ mỗi container tới một node hạ tầng - máy chủ vật lý, máy ảo, container hạ tầng, vùng cloud, hay thiết bị của người dùng.

• ▸Node = nơi chạy: máy chủ, máy ảo, cluster, vùng cloud, điện thoại người dùng.
• ▸Một container có thể chạy trên nhiều node (vd API nhân bản trên 3 máy chủ để chịu tải).
• ▸Đây là sơ đồ ops chờ đợi - và là chỗ Docker/Kubernetes thực sự xuất hiện đúng nghĩa.